Ở Nha Trang, người ta hay nhìn vào xoài và keo khi nói về nguồn hoa. Nhưng những cây đó chỉ nở vài tuần.
Phần lớn thời gian còn lại, thứ nuôi đàn là lớp hoa dại lúp xúp mà ai cũng muốn dọn cho sạch.
- Cây lớn cho đợt rộ, hoa dại cho nguồn nền quanh năm
- Ong dú thân nhỏ nên khai thác hoa li ti rất hiệu quả
- Dọn sạch đúng tháng 4 đến tháng 8 là cắt nốt nguồn cuối cùng
- Giữ vài vạt có chủ đích, không phải để vườn hoang
Vì sao hoa nhỏ lại quan trọng
Ong dú thân nhỏ, vòi ngắn. Những bông hoa li ti mà ong mật không buồn ghé thì lại vừa tầm với chúng.
Mỗi bông chẳng đáng gì nhưng mọc thành đám thì cộng lại đáng kể. Quan trọng hơn là chúng nở rải rác quanh năm chứ không dồn vào một đợt.
Nguồn nền này giữ cho đàn không đứt bữa giữa hai mùa hoa lớn. Mất nó thì đàn phải ăn vào dự trữ.
Những loại thường gặp ở Nha Trang
Phần lớn tự mọc nếu để yên, không cần trồng.
| Nhóm | Nơi mọc | Thời gian nở | Nên giữ |
|---|---|---|---|
| Cỏ hoa nhỏ ven bờ | Bờ ruộng, bờ rào | Gần như quanh năm | Rất nên |
| Cây bụi ven rào | Hàng rào, mép vườn | Theo mùa | Nên |
| Cây gia vị để già | Vườn nhà | Sau khi cây già | Nên |
| Cỏ mọc dưới tán | Dưới cây lớn | Mùa mưa | Nên, trừ khi phòng cháy |
| cỏ dại sau mưa | Sẵn có ở Nha Trang | Theo mùa | Giữ |
| Cỏ chỗ lối đi | Lối đi, sân | Quanh năm | Dọn bình thường |
Dọn cỏ thế nào cho hợp lý
Không ai bảo để vườn hoang. Nhưng dọn có chọn lọc thì khác dọn trắng.
Cách làm: giữ vài vạt có chủ đích ở góc vườn và dọc bờ rào, phần còn lại vẫn dọn bình thường. Vạt giữ lại chọn chỗ ít ảnh hưởng đi lại.
Thời điểm dọn quan trọng hơn cả. Đừng phát trụi vào tháng 4 đến tháng 8, đúng lúc đàn đang đói nhất.
Nếu buộc phải dọn thì dọn từng phần, chừa lại một mảng, làm luân phiên.
Đặc thù ở Nha Trang
Ở đây vùng khô hạn nhất Việt Nam, mùa mưa rất ngắn và dồn vào cuối năm. Điều đó ảnh hưởng trực tiếp tới lớp hoa nền.
Ngoài ra đất khô cằn nên lớp hoa nền rất mỏng, gần như biến mất trong mùa khô, nên khu vực giữ cỏ cần cách chân thùng một khoảng, tránh tạo cầu cho kiến.
Người nuôi lâu năm ở Nha Trang thường giữ vạt cỏ ở cuối gió và cách khu tổ vài mét. Vừa có nguồn hoa vừa không kéo côn trùng tới sát tổ.
Thử một mùa rồi tự đánh giá
Cách kiểm chứng đơn giản: giữ lại một vạt cỏ gần khu tổ trong một mùa, rồi quan sát ong về mang phấn màu gì.
Phấn mỗi loại hoa một màu. Nếu thấy màu phấn trùng với màu hoa ở vạt cỏ mình giữ, nghĩa là chỗ đó có ích thật.
Ghi lại vài tháng là biết vườn nhà mình nên giữ loại nào, bỏ loại nào. Đó là dữ liệu riêng, đáng tin hơn mọi danh sách tham khảo.
Những chỗ người nuôi hay vấp
- Phát trụi toàn vườn ngay giữa tháng 4 đến tháng 8
- Phun thuốc diệt cỏ ở khu vực quanh tổ
- Chỉ trồng cây lớn mà bỏ hẳn lớp hoa nền
Câu hỏi thường gặp
Giữ cỏ có làm vườn xấu không?
Giữ có chọn lọc ở góc vườn và bờ rào thì không ảnh hưởng mấy tới cảnh quan.
Thuốc diệt cỏ có hại cho ong dú không?
Hại gián tiếp và rất nặng: nó xoá nguồn ăn nền. Dư lượng còn ảnh hưởng khi ong ghé những cây sống sót.
Nên giữ bao nhiêu diện tích cỏ?
Vài chục mét vuông quanh khu tổ là đủ cho quy mô vườn nhà.
Cỏ dại có cạnh tranh với cây trồng không?
Có ở gốc cây non. Giữ cỏ ở chỗ trống và bờ rào, vẫn làm sạch quanh gốc cây trồng thì không xung đột.
Ở Nha Trang loại hoa dại nào đáng giữ nhất?
Loại nở vào tháng 4 đến tháng 8, vì đó là quãng đàn thiếu ăn nhất trong năm.